Maatschap of detachering: waar zit het verschil?

Een IT-professional werkt tijdelijk bij een opdrachtgever. De opdracht loopt via een organisatie die contracteert en factureert. Is een maatschap als The Future Group daarmee eigenlijk niet gewoon een detacheringsbureau in een andere vorm?

Nee, aan de buitenkant zijn er overeenkomsten, maar juridisch en organisatorisch zijn het twee wezenlijk verschillende modellen. Bij detachering werkt een professional als werknemer van een detacheringsbureau bij een opdrachtgever. Bij The Future Group werken zelfstandig IT-ondernemers samen binnen een maatschap. Dat verschil bepaalt hoe de samenwerking is ingericht, waar verantwoordelijkheden liggen en wie het ondernemersrisico draagt.

Bij traditionele detachering heeft de professional een arbeidsovereenkomst met het detacheringsbureau. Het bureau is werkgever, betaalt het salaris en stelt de werknemer gedurende een bepaalde periode ter beschikking aan een opdrachtgever. De professional voert zijn werkzaamheden uit bij de opdrachtgever, maar blijft werknemer van het detacheringsbureau. Dat werkgeverschap vormt het fundament van het detacheringsmodel

Een maatschap heeft een ander uitgangspunt. Een maatschap is een wettelijke samenwerkingsvorm waarin ondernemers hun kennis, expertise en ondernemerschap bundelen. Deze samenwerkingsvorm wordt al lange tijd gebruikt binnen onder andere de advocatuur, accountancy, zorg en agrarische sector.

The Future Group is op dezelfde basis georganiseerd. Binnen TFG werken zelfstandig IT-ondernemers, de Maten, samen vanuit één collectief. Iedere Maat is zelfstandig ondernemer, staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en draagt een eigen ondernemersrisico. Er is geen arbeidsovereenkomst gesloten tussen de Maat en TFG en ook niet tussen de Maat en de opdrachtgever. De Maten werken dus niet vóór de maatschap als werknemers. Zij vormen samen de maatschap als ondernemers.

Dat is een essentieel verschil.

Het onderscheid kan eenvoudig worden weergegeven:

• Detachering
  Werknemer → detacheringsbureau als werkgever → opdrachtgever
• TFG-maatschap
  Zelfstandig ondernemer → samenwerking binnen de maatschap → opdrachtgever

Bij detachering staat werkgeverschap centraal. Binnen de TFG-maatschap staat ondernemerschap centraal. Een Maat ontvangt geen salaris van TFG, maar realiseert als ondernemer resultaat uit opdrachten. Daar horen ook de verantwoordelijkheden en risico’s van ondernemerschap bij, zoals inkomen, verzekeringen, beschikbaarheid, professionele ontwikkeling en het risico wanneer er tijdelijk geen opdracht is. Binnen een detacheringsmodel liggen dergelijke risico’s in belangrijke mate bij de werkgever.

Het verschil is ook zichtbaar in de relatie met de opdrachtgever. Bij TFG sluit de opdrachtgever een raam- en deelovereenkomst met de maatschap. De opdracht wordt daarmee aangegaan met het collectief en niet rechtstreeks met de individuele Maat. De maatschap neemt de opdracht aan en binnen het collectief wordt de uitvoering verzorgd door de betreffende Maat. Contractering en facturering verlopen via de maatschap. De Maat behoudt daarbij zijn positie als zelfstandig ondernemer, met een eigen KvK-inschrijving, een eigen resultaat, eigen ondernemersrisico en professionele zelfstandigheid bij de uitvoering van de opdracht. TFG faciliteert daarmee de gezamenlijke marktpositie en samenwerking van de ondernemers. De maatschap treedt niet op als werkgever van de Maten.

De gekozen juridische structuur alleen is nooit voldoende om te bepalen hoe een arbeidsrelatie moet worden gekwalificeerd. De feitelijke samenwerking telt. Bij de beoordeling daarvan wordt gekeken naar het geheel van feiten en omstandigheden. Denk aan de mate van zelfstandigheid, de wijze waarop werkzaamheden worden uitgevoerd, ondernemersrisico, de organisatorische inrichting van de samenwerking en de eventuele aanwezigheid van werkgeversgezag. Dat betekent ook dat zelfstandig ondernemerschap niet alleen op papier moet bestaan. De dagelijkse praktijk tussen opdrachtgever, maatschap en Maat moet daarbij aansluiten. Precies daarom is binnen het model van TFG niet alleen aandacht voor de contractuele inrichting, maar ook voor de manier waarop opdrachten daadwerkelijk worden uitgevoerd.

De door TFG gebruikte raam- en deelovereenkomst is beoordeeld door de Belastingdienst. Die beoordeling geeft een bewijsvermoeden richting de Belastingdienst zelf dat er geen sprake is van een dienstbetrekking, maar is niet bindend voor de civiele rechter of tegenover de opdrachtgever. Ook hier geldt dus dat de feitelijke uitvoering moet aansluiten bij wat contractueel is afgesproken.

Zo’n beoordeling is relevant, maar betekent niet dat de overeenkomst op zichzelf bepaalt of iemand zelfstandig ondernemer is. Ook hier geldt dat de feitelijke uitvoering moet aansluiten bij wat contractueel is afgesproken. Contract en praktijk moeten dus met elkaar in overeenstemming zijn. Dat uitgangspunt is binnen de huidige discussie over zelfstandigheid misschien wel belangrijker dan ooit.

TFG en een detacheringsbureau brengen allebei IT-expertise naar organisaties. Daar zit de overeenkomst. Het fundament waarop dat gebeurt, is echter anders. Een gedetacheerde professional is werknemer van het detacheringsbureau. Een Maat binnen TFG is zelfstandig ondernemer en werkt vanuit die positie samen met andere ondernemers binnen de maatschap. De Maat draagt ondernemersrisico, realiseert een eigen resultaat en is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar ondernemerschap. De maatschap verbindt deze ondernemers, organiseert de gezamenlijke marktpositie en maakt het mogelijk om vanuit het collectief opdrachten aan te gaan. TFG is daarmee geen detacheringsbureau met een andere juridische verpakking. Het is een collectief van zelfstandig IT-ondernemers die hun expertise en ondernemerschap bundelen om gezamenlijk sterker in de markt te staan. Dat is niet alleen een juridisch verschil. Het is een fundamenteel ander ondernemingsmodel.

*Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene toelichting op de verschillen tussen beide modellen en niet als juridisch advies.